Trong bối cảnh áp lực nợ xấu trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng có xu hướng gia tăng, nhu cầu tìm kiếm các phương thức xử lý tranh chấp tín dụng nhanh chóng, bảo mật và tối ưu chi phí đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Nhằm trang bị cho cộng đồng doanh nghiệp, ngân hàng và các tổ chức tín dụng những công cụ thực tiễn trong quản trị và giải quyết tranh chấp ngoài hệ thống Tòa án, khóa đào tạo doanh nghiệp với chủ đề “Kỹ năng giải quyết tranh chấp trong lĩnh vực tài chính ngân hàng ngoài tòa án” được tổ chức tại Hà Nội vào ngày 06/06/2026 đã thu hút sự tham dự đông đảo của cán bộ pháp chế, chuyên viên xử lý nợ, cán bộ tín dụng và đại diện các ngân hàng, tổ chức tín dụng. 

Chương trình đào tạo do Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) phối hợp cùng Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) tổ chức, với sự tham gia giảng dạy từ Luật sư Trương Thanh Đức – Trọng tài viên VIAC, Hòa giải viên VMC, Giám đốc Công ty Luật TNHH ANVI; bà Vũ Thị Hằng – Trưởng Ban thư ký Tố tụng VIAC và bà Nguyễn Thị Mai – Giám đốc Trung tâm Hòa giải Việt Nam (VMC) thuộc VIAC. Được thiết kế như một khóa đào tạo chuyên sâu trong thời lượng 01 ngày, chương trình tập trung vào việc trang bị kiến thức và kỹ năng thực hành về các phương thức giải quyết tranh chấp thay thế, đặc biệt là trọng tài và hòa giải thương mại. 

Thông qua các nội dung về xu hướng tranh chấp tín dụng ngân hàng, nhu cầu giải quyết nhanh ngoài Tòa án, tổng quan về ADR trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng, quy trình tố tụng trọng tài tại VIAC, ứng dụng công nghệ như VIAC eCase, phiên họp trực tuyến, cũng như kỹ năng chuẩn bị hồ sơ, chứng cứ và chiến lược xử lý tranh chấp, VIAC đã nhấn mạnh vai trò của mình không chỉ là một thiết chế giải quyết tranh chấp, mà còn là đơn vị đồng hành cùng cộng đồng ngân hàng trong nâng cao năng lực quản trị rủi ro pháp lý và xử lý tranh chấp một cách chủ động, hiệu quả. 

Trong khuôn khổ chương trình, bên cạnh các nội dung về giải quyết tranh chấp tín dụng bằng trọng tài thương mại, chuyên đề “Hòa giải thương mại cho tranh chấp tín dụng” do bà Nguyễn Thị Mai – Giám đốc Trung tâm Hòa giải Việt Nam (VMC) thuộc VIAC, Hòa giải viên VMC, Trọng tài viên VIAC - trực tiếp giảng dạy đã nhận được sự quan tâm đặc biệt từ các học viên. Với kinh nghiệm chuyên sâu trong lĩnh vực hòa giải thương mại và giải quyết tranh chấp ngoài Tòa án, bà Nguyễn Thị Mai đã đem đến cho học viên góc nhìn thực tiễn về khả năng ứng dụng hòa giải trong xử lý tranh chấp tín dụng, đặc biệt trong bối cảnh các tranh chấp ngân hàng thường có giá trị lớn, tính chất phức tạp và thời gian giải quyết, thi hành kéo dài. 

Mở đầu chuyên đề, bà Nguyễn Thị Mai phân tích thực trạng giải quyết tranh chấp hiện nay, trong đó số lượng tranh chấp có xu hướng gia tăng và các tranh chấp liên quan đến hoạt động tín dụng nằm trong top 5 các loại tranh chấp phổ biến, có giá trị lớn và đòi hỏi thời gian xử lý đáng kể. Từ thực tiễn này, bà nhấn mạnh rằng việc lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp không chỉ là vấn đề pháp lý sau khi tranh chấp phát sinh, mà còn là một phần quan trọng trong chiến lược quản trị rủi ro của ngân hàng và doanh nghiệp. Thông qua việc so sánh giữa Tòa án, trọng tài và hòa giải, bà Nguyễn Thị Mai đã làm rõ bản chất khác biệt của hòa giải thương mại. Nếu Tòa án và trọng tài là những phương thức giải quyết tranh chấp theo hướng tài phán, tập trung vào việc xác định bên thắng, bên thua, thì hòa giải thương mại đóng vai trò như một cơ chế hỗ trợ đối thoại, giúp các bên tự quyết định phương án giải quyết phù hợp nhất với lợi ích của mình. Đây chính là lợi thế vượt trội của hòa giải thương mại đối với các tranh chấp tín dụng, bởi mục tiêu của ngân hàng trong nhiều trường hợp không chỉ là xác định trách nhiệm pháp lý, mà còn là tối ưu hóa khả năng thu hồi nợ, duy trì quan hệ khách hàng và hạn chế các tác động tiêu cực đến hoạt động kinh doanh. 

Giám đốc Nguyễn Thị Mai nhấn mạnh rằng hòa giải thương mại là phương thức phù hợp với chủ trương, chính sách và hệ thống pháp luật hiện hành của Việt Nam. Cơ sở pháp lý cho hòa giải thương mại đã được ghi nhận trong Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, Nghị định số 22/2017/NĐ-CP về hòa giải thương mại và các quy định có liên quan trong lĩnh vực thương mại, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đất đai và hoạt động tín dụng. Đối với lĩnh vực ngân hàng, bà Nguyễn Thị Mai chỉ ra rằng các tranh chấp thương mại, tranh chấp giữa thương nhân và người tiêu dùng, cũng như một số tranh chấp đất đai phát sinh từ hoạt động thương mại có thể được xem xét giải quyết thông qua hòa giải thương mại nếu đáp ứng điều kiện pháp luật. Điều này có ý nghĩa đặc biệt đối với các tranh chấp tín dụng, bởi nhiều tranh chấp trong hoạt động ngân hàng thường gắn với hợp đồng tín dụng, nghĩa vụ thanh toán, tài sản bảo đảm và quan hệ hợp tác lâu dài giữa ngân hàng với khách hàng.

 Toàn cảnh lớp học

Dựa trên kinh nghiệm thực tiễn, bà Nguyễn Thị Mai đưa ra nhiều lưu ý quan trọng cho các ngân hàng khi sử dụng hòa giải thương mại. Theo đó, các tổ chức tín dụng cần chú trọng ngay từ khâu soạn thảo hợp đồng tín dụng, đặc biệt là việc xây dựng điều khoản giải quyết tranh chấp rõ ràng và chặt chẽ với tính khả thi cao. Đồng thời, ngân hàng cần hiểu đúng bản chất, ưu thế và giới hạn của hòa giải; đánh giá đúng vị thế của mình trong từng tranh chấp; lựa chọn trung tâm hòa giải và hòa giải viên có chuyên môn trong lĩnh vực tín dụng – ngân hàng, có kỹ năng và bảo đảm tính khách quan, vô tư trong quá trình hòa giải. Chuyên đề cũng nhấn mạnh vai trò ngày càng quan trọng của bộ phận pháp chế và luật sư trong việc thúc đẩy sử dụng hòa giải thương mại. Trong môi trường cạnh tranh ngày càng khắc nghiệt, bộ phận pháp chế không chỉ dừng lại ở chức năng xử lý rủi ro pháp lý sau khi tranh chấp phát sinh, mà cần tham gia sâu hơn vào việc xây dựng chiến lược quản trị tranh chấp, lựa chọn cơ chế giải quyết phù hợp và tư vấn cho ngân hàng những phương án có lợi nhất cả về pháp lý, tài chính và thương mại. 

Khóa đào tạo tại Hà Nội đã khép lại với sự quan tâm và đánh giá tích cực từ phía học viên, đặc biệt đối với khả năng ứng dụng hòa giải thương mại trong xử lý tranh chấp tín dụng. Thông qua chuyên đề của HGV Nguyễn Thị Mai, các học viên không chỉ được tiếp cận một phương thức giải quyết tranh chấp ngoài Tòa án, mà còn có thêm góc nhìn về hòa giải như một công cụ quản trị rủi ro, hỗ trợ ngân hàng và doanh nghiệp xử lý xung đột theo hướng linh hoạt, hợp tác và bền vững.